മനുഷ്യഹൃദയത്തിന്റെ ഏറ്റവും നിശബ്ദമായ കോണുകളിൽ എവിടെയോ പതിയിരിക്കുന്ന ഒരു ചോദ്യമുണ്ട്: “നാളെ തളർന്നു വീഴുമ്പോൾ താങ്ങാൻ ആരെങ്കിലും ഉണ്ടാകുമോ?” പ്രായമേറുന്തോറും, സുരക്ഷിതത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ ആകുലത ഒരു നിഴൽ പോലെ നമ്മുടെ മനസ്സുകളെ ഭാരപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങും. എന്നാൽ ആഴത്തിൽ ചിന്തിച്ചാൽ, ഈ ഭയം നമ്മിൽ നിന്ന് കവർന്നെടുക്കുന്നത് മറ്റൊന്നുമല്ല—ഈ നിമിഷത്തിന്റെ ജീവസ്സുറ്റ സൗന്ദര്യത്തെയാണ്.
ജീവിതം ഒരിക്കലും ഉറപ്പുകളുടെയോ മുൻകൂട്ടി എഴുതിയ തിരക്കഥകളുടെയോ മേലല്ല പടുത്തുയർത്തപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. മറിച്ച്, അനിശ്ചിതത്വങ്ങളുടെ കടലിൽ വിരിയുന്ന അത്ഭുതകരമായ അനുഭവമാണ് അത്. നോക്കാൻ ആരുമില്ലാതെ ഈ മണ്ണിൽ നിന്ന് യാത്രയായ കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുണ്ട്; അത് യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. എന്നാൽ അതിലും വലിയൊരു സത്യമുണ്ട്: നമ്മൾ ഭയക്കുന്ന ഏകാന്തതയേക്കാളും മരണത്തേക്കാളും ശക്തമാണ് നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ സ്വീകാര്യതാബോധം. അവസാനത്തെ ഭയത്തോടെ ഒളിച്ചുനോക്കുന്നതിന് പകരം ശാന്തമായി അഭിമുഖീകരിക്കാൻ ശീലിക്കുമ്പോൾ, ജീവിതത്തിന്റെ ഭാരം മുഴുവൻ അലിഞ്ഞുപോകുന്നത് നാം അറിയും. അപ്പോൾ “നാളെ എനിക്ക് ആരുണ്ട്?” എന്ന ആധി മാറി, “ഈ നിമിഷത്തെ എത്ര മനോഹരമായി ജീവിക്കാം?” എന്ന പ്രത്യാശ ഉദയം ചെയ്യും.
ചുറ്റുമുള്ള പ്രകൃതിയിലേക്ക് കണ്ണോടിക്കൂ. കാട്ടിലൂടെ പതറാതെ നടക്കുന്ന വന്യമൃഗങ്ങൾക്കോ, നീലാകാശത്ത് ചിറകടിച്ചുയരുന്ന പറവകൾക്കോ, വഴിയോരങ്ങളിൽ ജീവിക്കുന്ന മിണ്ടാപ്രാണികൾക്കോ നാളെയുടെ സുരക്ഷിതത്വത്തെക്കുറിച്ച് യാതൊരു ഉറപ്പുമില്ല. അവർക്ക് ആശുപത്രികളോ കരുതിവെപ്പുകളോ ഇൻഷുറൻസുകളോ ഇല്ല. എന്നിട്ടും അവയൊന്നും നാളെയെക്കുറിച്ചോർത്തു തളരുന്നില്ല; ഈ നിമിഷത്തിന്റെ പൂർണ്ണതയിൽ, സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ആനന്ദത്തിൽ അവ ജീവിച്ചുതീർക്കുന്നു. അവ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വലിയ പാഠമുണ്ട്: ജീവിതം എന്നത് ‘ഇന്ന്’ എന്ന ഒരൊറ്റ നിമിഷത്തിന്റെ സൗന്ദര്യമാണ്. ഇന്നലെകൾ മാഞ്ഞുപോയി, നാളെയോ അദൃശ്യമാണ്; അനുഭവിക്കാൻ ബാക്കിയുള്ളത് ഈ ‘ഇപ്പോൾ’ മാത്രം.
മരണത്തെയും ഏകാന്തതയെയും ഉൾക്കൊള്ളുക എന്നാൽ ജീവനെ ഉപേക്ഷിക്കുക എന്നല്ല അർത്ഥം; മറിച്ച് ഓരോ ശ്വാസത്തെയും ആഴത്തിൽ സ്നേഹിക്കാൻ തുടങ്ങുക എന്നാണ്. എല്ലാം ഒരിക്കൽ അവസാനിക്കും എന്ന ബോധമാണ് ഇന്നത്തെ പ്രഭാതത്തെയും സ്നേഹങ്ങളെയും ഇത്രമേൽ അമൂല്യമാക്കുന്നത്.
ഒരുമിച്ച് തണലാവുന്ന വാർധക്യം
കാലം പതുക്കെ നടന്നുനീങ്ങി ജീവിതത്തിന്റെ സായാഹ്നത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ, ഒരുമിച്ചുള്ള ജീവിതയാത്ര കൂടുതൽ അർത്ഥവത്താകുന്നു. യുവത്വത്തിലെ പ്രണയം നിറങ്ങളുള്ള സ്വപ്നങ്ങളായിരുന്നെങ്കിൽ, വാർധക്യത്തിലെ പ്രണയം പരസ്പരം താങ്ങായി മാറുന്ന ശാന്തവും പവിത്രവുമായ സ്നേഹമാണ്.
പ്രായം കൂടുന്തോറും ഭാര്യാഭർത്താക്കന്മാർ തിരിച്ചറിയുന്ന ഏറ്റവും വലിയ സത്യം ഒന്നേയുള്ളൂ—ഓടിനടന്നുണ്ടാക്കിയ സമ്പത്തോ, കരിയറോ, ബിസിനസ്സോ അല്ല; ഒടുവിൽ ബാക്കിയാകുന്നത് കൈകോർത്തു നിൽക്കാൻ അരികിലുള്ള പങ്കാളി മാത്രമാണ്.
ശരീരം തളരുമ്പോഴും ഓർമ്മകൾ മങ്ങുമ്പോഴും മനുഷ്യനെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭയപ്പെടുത്തുന്നത് ഏകാന്തതയും നിസ്സഹായാവസ്ഥയുമാണ്. ആ നിമിഷങ്ങളിൽ ഒരു തണുത്ത സാന്ത്വനമായി, ഒരു വിളിപ്പുറത്ത് കാവലായി വേണ്ടത് പതിറ്റാണ്ടുകളോളം നിങ്ങളുടെ സുഖത്തിലും ദുഃഖത്തിലും ഒപ്പം നടന്നുതീർത്ത ആ ഒരാളെ മാത്രമായിരിക്കും. കണ്ണുകളിലെ നോട്ടംകൊണ്ടുപോലും മനസ്സു വായിക്കാൻ അവർക്കേ സാധിക്കൂ.
അതുകൊണ്ട്, സമയവും ആരോഗ്യവും ഇപ്പോഴും നിങ്ങളുടെ പക്ഷത്തുള്ള ഈ നിമിഷം മുതൽ പങ്കാളിയോട് കുറച്ചുകൂടി സൗമ്യരാവുക. കരുതലും വാത്സല്യവും ഉള്ളിൽ ഒളിപ്പിച്ചുവെക്കാതെ തുറന്നു കാട്ടുക. ചെറിയ പരിഭവങ്ങൾ മറന്ന് സ്നേഹം പങ്കുവെക്കുക.
കാരണം നാളെ ജീവിതത്തിന്റെ സായന്തനത്തിൽ, ഈ ലോകത്ത് നിങ്ങളെ ഏറ്റവും ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാനും നിങ്ങളുടെ കൈപിടിക്കാനും അവർ മാത്രമേ കാണൂ.
നാളെയെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയം പടിയിറങ്ങുകയും, ഇന്നത്തെ നിമിഷം ആത്മാർത്ഥമായി സ്വീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നിടത്താണ് വാർധക്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വാതന്ത്ര്യം. ആ ആന്തരികശാന്തിയിലേക്കും പ്രകാശത്തിലേക്കുമുള്ള ചില സൗമ്യമായ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുകളാണ് ഈ താളുകൾ.
(1)
ആമുഖം: പ്രായമൊരു സംഖ്യ, മനസ്സൊരു സംഗീതം
‘വാർദ്ധക്യത്തെ തികഞ്ഞ ഗൗരവത്തോടെയും ശാന്തതയോടെയും സ്വീകരിക്കുക’ (Aging gracefully) എന്നത് ചിലപ്പോഴൊക്കെ ഒരു മിഥ്യ മാത്രമാണ്. നിത്യേനയുള്ള ശരീരവേദനകളെ ഒന്നുമറിയാത്ത ഭാവത്തിൽ മറച്ചുവെച്ചും, സ്വാഭാവികമായി വരുന്ന കുഞ്ഞു മറവികൾക്ക് ലിഫ്റ്റിന്റെ തകരാറുകളെ പഴിചാരിയും നർമ്മബോധത്തോടെ മാത്രം നേരിടേണ്ട ഒരു ജീവിതാവസ്ഥയാണിത്. പ്രായമാകുന്നത് ആർക്കും തടയാനാവാത്ത പ്രകൃതിനിയമമാണെങ്കിലും, ഉള്ളിലെ നിഷ്കളങ്കമായ കളിചിരികളും കുട്ടിക്കാലവും വിട്ടൊഴിയണോ എന്നത് തികച്ചും നമ്മുടെ മാത്രം തീരുമാനമാണ്.
കാലത്തിന്റെ പ്രവാഹത്തിൽ ജീവിതം അതിന്റെ സായാഹ്നത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു അവസാനമല്ല; മറിച്ച്, അനുഭവങ്ങളുടെ പൂർണ്ണതയും ആത്മീയമായ പാകതയും തിളങ്ങിനിൽക്കുന്ന സുവർണ്ണകാലമാണ്. പൂക്കാലവും വേനലും പിന്നിട്ടെത്തുന്ന ഇലപൊഴിയും കാലം പ്രകൃതിക്ക് പുതിയൊരു അഴക് നൽകുന്നതുപോലെ, മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ വാർദ്ധക്യവും സ്വന്തമായ സൗന്ദര്യവും അന്തസ്സും നിറഞ്ഞ ഒന്നാണ്. വാർദ്ധക്യത്തെ ഉൾക്കരുത്തോടെയും സന്തോഷത്തോടെയും വരവേൽക്കുക (Aging Gracefully) എന്നത് കേവലം ഒരു യാദൃച്ഛികതയല്ല, മറിച്ച് അതൊരു ആഴമേറിയ തിരിച്ചറിവും ജീവിതകലയുമാണ്.
നര വീണ ഓരോ മുടിയിഴയിലും എഴുതപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് നാം താണ്ടിയ പോരാട്ടങ്ങളുടെയും അതിജീവനങ്ങളുടെയും കഥകളാണ്. ചുളിവുകൾ വീണ കൈകളിൽ തെളിയുന്നത് സ്നേഹത്തിന്റെയും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളുടെയും മായാത്ത അടയാളങ്ങളാണ്. കാലം ശരീരത്തിൽ വരുത്തുന്ന മാറ്റങ്ങളെ ഭയത്തോടെയല്ല, മറിച്ച് ആദരവോടെയും കൃതജ്ഞതയോടെയും നോക്കിക്കാണാൻ നമുക്ക് കഴിയണം. മനസ്സിലെ പ്രത്യാശയും, സഹജീവികളോടുള്ള കരുതലും, ഉള്ളിൽ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന ശാന്തിയുമാണ് വാർദ്ധക്യത്തിന് തിളക്കം കൂട്ടുന്നത്.
പ്രായമേറുന്നതിനൊപ്പം ജ്ഞാനവും പക്വതയും താനേ വന്നുചേരണമെന്നില്ല; പലപ്പോഴും താഴെ ഒന്ന് ഇരുന്നാലോ വീണാലോ തിരികെ എഴുന്നേൽക്കാനുള്ള പ്രയാസമാണ് പലർക്കും വലിയ സത്യമായി മുന്നിൽ വരുന്നത്! പ്രശസ്ത സാഹിത്യകാരൻ, മാർക്ക് ട്വയിൻ ഒരിക്കൽ തമാശയായി കുറിച്ചതുപോലെ, പ്രായമാകുന്തോറും ഒരിക്കലും നടന്നിട്ടില്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ പോലും അതിശക്തമായി ഓർത്തെടുക്കാൻ തുടങ്ങുന്ന വിചിത്രമായൊരു ഓർമ്മയുടെ ലോകത്താണ് നാം പലപ്പോഴും ജീവിക്കുന്നത്.
എങ്കിലും, വാർദ്ധക്യമെന്ന അനിവാര്യമായ ഈ യാത്ര ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരവും സമ്പന്നവുമായ ഒരു അനുഭവമാക്കി മാറ്റാൻ നമുക്ക് സാധിക്കും. ഈ ഗാനശേഖരം കാലത്തിന്റെ പ്രയാണത്തെ ആത്മവിശ്വാസത്തോടും പ്രസരിപ്പോടും ശുഭാപ്തിവിശ്വാസത്തോടും കൂടി സ്വീകരിക്കാൻ നമ്മെ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്നു. കടന്നുപോയ നല്ല ഓർമ്മകളെ നെഞ്ചിലേറ്റാനും, മനസ്സിലെ വറ്റാത്ത യൗവനത്തിന്റെ തിളക്കം കാത്തുസൂക്ഷിക്കാനും, ഇനിയും മുന്നിലുള്ള പുതിയ അനുഭവങ്ങളെയും യാത്രകളെയും പ്രതീക്ഷയോടെ വരവേൽക്കാനും ഈ ഈരടികൾ വഴികാട്ടുന്നു.
ഈ ലേഖന പരമ്പര വായനക്കാരിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നത് ജീവിതത്തിന്റെ സായാഹ്നത്തെ ഭയപ്പാടോടെയല്ലാതെ, ആത്മവിശ്വാസത്തോടും പ്രസരിപ്പോടും കൂടി എങ്ങനെ സ്വീകരിക്കാം എന്ന ചിന്തകളാണ്. ശാരീരിക-മാനസിക ആരോഗ്യത്തിന്റെ സംരക്ഷണം, ഏകാന്തതയെ അതിജീവിക്കാനുള്ള വഴികൾ, കുടുംബത്തിലും സമൂഹത്തിലും നിലനിർത്തേണ്ട ഊഷ്മള ബന്ധങ്ങൾ, ആത്മീയമായ ഉൾക്കാഴ്ചകൾ എന്നിവയെല്ലാം ഈ താളുകളിൽ ലളിതമായി പങ്കുവെക്കാൻ ഞാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജീവിതം ഇനിയുമേറെ മനോഹരമായി ജീവിച്ചുതീർക്കാനുള്ളതാണെന്ന ബോധ്യമാണ് ഇതിന്റെ കാതൽ.
ജീവിതയാത്രയിൽ പ്രായമേറുന്തോറും മനസ്സിന്റെ സൗന്ദര്യം ഇരട്ടിക്കണം എന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഏവർക്കും ഈ ലേഖനങ്ങളും കവിതകളും ഒരു നല്ല വഴികാട്ടിയും കൂട്ടുകാരനുമാകുമെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. സ്നേഹത്തോടെ, പ്രത്യാശയോടെ, ആത്മനിറവോടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഓരോ നിമിഷവും ആഘോഷിക്കാൻ ഈ ചിന്തകൾ നിങ്ങൾക്ക് പ്രചോദനമാകട്ടെ.
അതുകൊണ്ട്, സംഗീതത്തിന്റെ ശബ്ദമുയർത്തൂ. ഈണങ്ങളുടെ ചിറകിലേറി, വാർദ്ധക്യത്തിന്റെ ഈ സുവർണ്ണകാലം നിറഞ്ഞ ചിരിയോടെയും ആഹ്ലാദത്തോടെയും നമുക്ക് ആഘോഷിക്കാം!