അടുത്തിടെ എന്റെ കുട്ടികളിലൊരാൾ എന്നോട് ലളിതമായ ഒരു ചോദ്യം ചോദിച്ചു: ഡാഡിയുടെ കൗമാരകാലം എങ്ങനെയുള്ളതായിരുന്നു?” ആദ്യമൊക്കെ അതൊരു എളുപ്പമുള്ള ചോദ്യമായി തോന്നി. എന്നാൽ ആലോചിക്കുന്തോറും ആ ചോദ്യത്തിനുള്ളിൽ എത്രത്തോളം അർത്ഥങ്ങളും ഓർമ്മകളും ഒളിഞ്ഞു കിടക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഞാൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അമേരിക്കയിൽ ജനിച്ചു വളർന്ന എന്റെ മക്കൾക്കും കൊച്ചുമക്കൾക്കും കേരളത്തിലെ എന്റെ ആ പഴയകാല ജീവിതം സങ്കൽപ്പിക്കുക അത്ര എളുപ്പമായിരിക്കില്ല.
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം നടന്നുകൊണ്ടിരുന്ന 1943-ലാണ് ഞാൻ ജനിച്ചത്. കേരളത്തിലെ ആനിക്കാട് എന്ന ചെറിയ ഗ്രാമത്തിലായിരുന്നു എന്റെ വളർച്ച. ഇന്നത്തെപ്പോലെയുള്ള സൗകര്യങ്ങളൊന്നും അന്ന് സ്വപ്നങ്ങളിൽ പോലും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. വൈദ്യുതിയില്ല, ആധുനിക സൗകര്യങ്ങളില്ല, ഭൗതികമായ സമ്പത്തും കുറവായിരുന്നു.
ഞങ്ങളുടെ വീട്ടിൽ അന്ന് റേഡിയോ ഇല്ലായിരുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ ഒന്നോ രണ്ടോ വീട്ടിൽ മാത്രമേ റേഡിയോ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. വാർത്തകളും പാട്ടുകളും കേൾക്കാൻ ആളുകൾ അവിടെ ഒത്തുകൂടും. ടെലിവിഷനെക്കുറിച്ച് കേട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും എന്റെ കൗമാരകാലത്ത് ഞാനൊന്ന് കണ്ടിട്ടുപോലും ഇല്ലായിരുന്നു. എങ്കിലും ജീവിതം വിരസമായിരുന്നില്ല; ഓരോ ദിവസവും അർത്ഥവത്തായിരുന്നു.
ഇന്നത്തെ കുട്ടികളുടെ ജീവിതവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ എന്റെ കൗമാരകാലം അത്ര ആഡംബരമുള്ളതായിരുന്നില്ല. മലയാളം മീഡിയം സ്കൂളിലായിരുന്നു എന്റെ പഠനം. ദിവസവും കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം മൈലുകളോളം നടന്നാണ് ഞാൻ സ്കൂളിൽ പോയിരുന്നത്.
റോഡുകളൊന്നുമില്ല, പാടവരമ്പുകളിലൂടെയും ഇടവഴികളിലൂടെയും വേണമായിരുന്നു യാത്ര ചെയ്യാൻ. കനത്ത മഴയായാലും കത്തുന്ന വെയിലായാലും ആ യാത്ര മുടക്കാറില്ല. ആ നടത്തം ഞങ്ങളെ ക്ഷമയും കഠിനാധ്വാനവും പഠിപ്പിച്ചു. കൂടെ നടന്ന ആ കൂട്ടുകാരുമായി ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്ന ആഴമേറിയ സൗഹൃദങ്ങൾ അന്ന് ഉണ്ടായതാണ്.
വീട്ടിലെ കാര്യങ്ങളിൽ സഹായിക്കേണ്ടത് ഞങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തമായിരുന്നു. പഠനത്തോടൊപ്പം തന്നെ വീട്ടിലെ കൃഷിപ്പണികളിലും ഞാൻ സഹായിച്ചിരുന്നു. പാടത്തെ പണികളായാലും മറ്റു ദൈനംദിന കാര്യങ്ങളായാലും എല്ലാവരും ഒത്തൊരുമിച്ച് ചെയ്തിരുന്നു.
പൈപ്പ് വെള്ളമില്ലാത്തതുകൊണ്ട് കുടിക്കാനും കുളിക്കാനും കിണറിനെയാണ് ആശ്രയിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ കറന്റില്ലാത്തതിനാൽ മണ്ണെണ്ണ വിളക്കിന്റെ മങ്ങിയ വെളിച്ചത്തിലിരുന്നാണ് വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ പഠിച്ചിരുന്നത്. ആ വെളിച്ചം കുറവായിരുന്നെങ്കിലും ഞങ്ങളുടെ പഠിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിന് അതൊന്നും ഒരു തടസ്സമായില്ല. ഇത്തരം പ്രയാസങ്ങൾ ജീവിതത്തിന്റെ മൂല്യം ഞങ്ങളെ പഠിപ്പിച്ചു.
