വരുംതലമുറകൾക്കായി ചിന്തിക്കുന്ന ഏതൊരു അനുഭവസ്ഥന്റെയും ഉള്ള് തൊടുന്ന, ആഴത്തിലുള്ള ഒരു സത്യമുണ്ട്—മനുഷ്യൻ സ്വയം നിർമ്മിച്ച മതിൽക്കെട്ടുകളിൽ കുടുങ്ങിപ്പോകുന്നു എന്നത്. ആലുവ തൃക്കുന്നത്തു സെമിനാരി പള്ളിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 1970-കളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് 1975-ൽ മലങ്കര സഭയിലുണ്ടായ പിളർപ്പിനും തർക്കങ്ങൾക്കും സാക്ഷിയായ ഏതൊരാളുടെയും മനസ്സിൽ നിരാശയും അതോടൊപ്പം വലിയൊരു തിരിച്ചറിവും ഉണ്ടാകുക സ്വാഭാവികമാണ്. ഒരേ ദൈവത്തെ ആരാധിക്കുകയും ഒരേ വിശ്വാസപ്രമാണം പിന്തുടരുകയും ചെയ്തിരുന്നവർ പിന്നീട് അധികാരത്തിന്റെ, ഭരണഘടനയുടെ, അല്ലെങ്കിൽ പള്ളി സ്വത്തുക്കളുടെ പേരിലും സ്ഥാനമാനങ്ങളുടെ പേരിലും പാത്രിയർക്കീസ് പക്ഷമെന്നും കാതോലിക്കാ പക്ഷമെന്നും രണ്ടുപക്ഷത്തായി തിരിഞ്ഞ് കോടതി കയറിയിറങ്ങിയത് മനുഷ്യായുസ്സിൽ നേരിൽ കണ്ടതാണ്. സ്നേഹവും സമാധാനവും കരുണയും പ്രസംഗിക്കേണ്ട പരിശുദ്ധമായ വേദികൾ പോലും വലിയ വാശികളുടെയും വൈരാഗ്യങ്ങളുടെയും പോർക്കളങ്ങളായി മാറുന്നത് കാണുമ്പോൾ “ഇത്രയേയുള്ളൂ ഈ വിശ്വാസങ്ങളും മനുഷ്യന്റെ വാശികളും” എന്ന് ഏതൊരാളും ചിന്തിച്ചുപോകും.
എന്നാൽ ഈ വിഭാഗീയത കേവലം സഭകൾക്കുള്ളിലോ മതങ്ങൾക്കുള്ളിലോ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഒന്നല്ല എന്നതാണ് കൂടുതൽ വേദനാജനകമായ യാഥാർത്ഥ്യം. ചരിത്രത്തിലുടനീളം മനുഷ്യർ സാമ്പത്തിക നിലവാരത്തിന്റെയും കുടുംബ മഹിമയുടെയും ജാതിയുടെയും വംശത്തിന്റെയും ഒക്കെ പേരുകളിൽ നിരന്തരം മനുഷ്യരെ വർഗ്ഗീകരിക്കുകയും വേർതിരിക്കുകയും ചെയ്തുപോന്നു. ഭരണാധികാരികളും സ്വാർത്ഥ താല്പര്യക്കാരായ നേതാക്കളും ജനങ്ങളെ ‘വിഭജിച്ചു ഭരിക്കുക’ എന്ന കുതന്ത്രത്തിലൂടെ പരസ്പരം ശത്രുക്കളാക്കി മാറ്റുന്ന കാലഘട്ടങ്ങളിലൂടെ തന്നെയാണ് നമ്മൾ പണ്ടുമുതലേ കടന്നുപോയതും ഇന്നും കടന്നുപോകുന്നതും. ഞങ്ങളാണ് യഥാർത്ഥ ‘ശുദ്ധ രക്തം’ അഥവാ പ്യുവർ ബ്ലഡ് എന്ന് അഹങ്കരിക്കുകയും മറ്റുള്ളവരെ അധിക്രിതരെന്നോ താഴ്ന്നവരെന്നോ മുദ്രകുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഇത്തരം വൃത്തികെട്ട ചിന്താഗതികൾ മനുഷ്യത്വം തൊട്ടുതീണ്ടിയിട്ടില്ലാത്തവയാണ്. മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനല്ലാതാക്കുന്ന, അവനവന്റെ വംശീയവും ജാതീയവുമായ അഹന്തകൾ തലമുറകളിലേക്ക് പകർന്നു നൽകുന്ന ഈ മനോഭാവം ഏതുവിധേനയും മാറിയേ തീരൂ. വംശ മഹിമയിലോ ജനിച്ച കുലത്തിലോ അല്ല, ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും പ്രവൃത്തികളിലും മനുഷ്യത്വത്തിലുമാണ് അവരുടെ മൂല്യം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത് എന്ന് തിരിച്ചറിയേണ്ട സമയം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു.
ആദിമകാലത്തെ പ്രകൃതിയാരാധനയായ ആനിമിസം മുതൽ പിന്നീട് വളർന്നുവന്ന ഹിന്ദുമതം, സൊറോസ്ട്രിയനിസം, ജൂതമതം, ബുദ്ധമതം, ജൈനമതം, ക്രിസ്തുമതം, ഇസ്ലാം മതം തുടങ്ങി ലോകത്തിലെ എല്ലാ സംഘടിത മതങ്ങളും ചിന്താപദ്ധതികളും ഒരു സമൂഹത്തിന് ധാർമ്മിക ബോധവും സമാധാനവും നൽകാനാണ് ശ്രമിച്ചത്. മരണാനന്തര ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചും ആത്മാവിന്റെ ഗതിയെക്കുറിച്ചും പുനർജന്മത്തെക്കുറിച്ചുമൊക്കെ ഓരോ മതത്തിനും ഓരോ സങ്കൽപ്പങ്ങളുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ ആചാരങ്ങളിലും വിശ്വാസങ്ങളിലുമുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളെ ചൊല്ലി പരസ്പരം പോരടിക്കുന്നവർ മറന്നുപോകുന്ന വലിയൊരു സത്യമുണ്ട്; മരണം എന്നത് എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെ ബാധകമായ, മാറ്റമില്ലാത്ത ഒന്നാണ്. മരണത്തിനു ശേഷം എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്ന ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം തേടി ഇവിടെ ജീവിക്കുന്ന കാലത്ത് സഹജീവികളോട് വിദ്വേഷവും കലിപ്പും വെച്ചുപുലർത്തുന്നതിൽ എന്ത് അർത്ഥമാണുള്ളത്? മാമൂലുകളെയും പഴഞ്ചൻ വൈരാഗ്യങ്ങളെയും കടിപിടിച്ചു തൂങ്ങി ജീവിക്കുന്നത് സ്വന്തം ജീവിതത്തിലെ സന്തോഷവും മറ്റുളളവരുടെ സമാധാനവും ഇല്ലാതാക്കുക മാത്രമേയുള്ളൂ.
അതുകൊണ്ട്, ഈ ജീവിതത്തിന്റെ അനുഭവസമ്പത്തിൽ നിന്ന് വരുംതലമുറയ്ക്ക് നൽകാനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ഉപദേശം ഇതാണ്: ഈ മനുഷ്യായുസ്സ് വളരെ ചുരുങ്ങിയതാണ്. നമ്മൾ കെട്ടിപ്പൊക്കുന്ന വംശീയ അഹങ്കാരങ്ങളോ, ജാതി-മത മതിലുകളോ, പള്ളികളുടെയോ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയോ പേരിലുള്ള ജയപരാജയങ്ങളോ ഒന്നും തന്നെ നമ്മളോടൊപ്പം പോരില്ല. മതങ്ങളും വിശ്വാസങ്ങളും മനുഷ്യനെ നന്മയിലേക്കും സ്നേഹത്തിലേക്കും നയിക്കാനുള്ള വഴികൾ മാത്രമാണ്, അല്ലാതെ മനുഷ്യരെ തമ്മിൽ അകറ്റാനുള്ള ആയുധങ്ങളല്ല. സമുദായങ്ങളുടെയോ ജാതിയുടെയോ പേരുപറഞ്ഞ് സമാധാനം കളയാതെ, മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനായി കാണാൻ പഠിക്കുക. സമാധാനത്തോടെ, നീതിയോടെ, സഹജീവികളെ ആദരിച്ചുകൊണ്ട് ജീവിക്കുക എന്നതിനേക്കാൾ വലിയൊരു പുണ്യവും രക്ഷയും മറ്റൊരു വിശ്വാസത്തിലും കണ്ടെത്താൻ കഴിയില്ല. ഈ വലിയ തിരിച്ചറിവോടെ പരസ്പരം സ്നേഹിച്ചും ക്ഷമിച്ചും മുൻപോട്ടു പോകാൻ സാധിച്ചാൽ, അതുതന്നെയായിരിക്കും വരും തലമുറകൾക്ക് നമ്മൾ നൽകുന്ന ഏറ്റവും മഹത്തായ സന്ദേശം.