കേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക പുനരുജ്ജീവനത്തിനും ദീർഘകാല വികസനത്തിനും സാമൂഹിക ക്ഷേമത്തിനും ഒരുപോലെ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന സമഗ്ര കാഴ്ചപ്പാടാണ് ബജറ്റ് 2026-27 മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത്. സാമ്പത്തിക വെല്ലുവിളികളെ അതിജീവിച്ച് നിക്ഷേപം, തൊഴിൽ, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം, ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ എന്നിവയ്ക്ക് പുതിയ ദിശാബോധം നൽകുന്ന വികസന അജണ്ടയാണ് ഈ ബജറ്റിന്റെ അടിത്തറ.
ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യ, വൻകിട നിക്ഷേപങ്ങൾ, വിജ്ഞാന സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, പരിസ്ഥിതി ഉത്തരവാദിത്തം എന്നിവയെ സമന്വയിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് കേരളത്തെ ആഗോള നിലവാരത്തിലുള്ള വികസന മാതൃകയാക്കി മാറ്റുകയാണ് ബജറ്റിന്റെ ലക്ഷ്യം. വികസനത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ സമൂഹത്തിന്റെ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളിലേക്കും എത്തിക്കുന്ന, ‘ഉൾക്കൊള്ളുന്ന’ വളർച്ചയ്ക്കാണ് ബജറ്റ് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്.
ആഗോള മാരിടൈം ശക്തിയിലേക്ക് കേരളംസമുദ്രസമ്പത്തും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രത്യേകതകളും പ്രയോജനപ്പെടുത്തി സംസ്ഥാനത്തെ ലോക മാരിടൈം ഭൂപടത്തിലെ പ്രധാന ശക്തിയാക്കുന്നതിനായി ‘മിഷൻ സമുദ്ര’ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. പദ്ധതിക്കായി 400 കോടി രൂപ വകയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വിഴിഞ്ഞം അന്താരാഷ്ട്ര തുറമുഖത്തെ കേന്ദ്രമാക്കി തുറമുഖങ്ങൾ, റെയിൽ ശൃംഖല, റോഡ് ഗതാഗതം, ഉൾനാടൻ ജലപാതകൾ എന്നിവ സംയോജിപ്പിക്കുന്ന സമഗ്ര മാരിടൈം സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ വികസിപ്പിക്കും. ബാലരാമപുരം–വിഴിഞ്ഞം ഭൂഗർഭ റെയിൽ, വിഴിഞ്ഞം–നാവായിക്കുളം ഔട്ടർ റിംഗ് റോഡ്, ഡ്രൈ പോർട്ടുകൾ, സ്റ്റഫിംഗ് സെന്ററുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസന പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കും. കേരള മാരിടൈം പോളിസിയും അന്താരാഷ്ട്ര മാരിടൈം മ്യൂസിയവും സ്ഥാപിക്കും.
സിൽവർ ഇക്കണോമി• വയോജനങ്ങളുടെ അറിവും അനുഭവസമ്പത്തും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്കായി പ്രയോജനപ്പെടുത്തും
കെയർ ഗിവർ പദ്ധതി• അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരത്തിലുള്ള പരിശീലനം• ആഗോള തൊഴിൽ സാധ്യതകൾ
പ്രിയദർശിനി സൗജന്യ യാത്രാ പദ്ധതി• സ്ത്രീകൾക്കും ട്രാൻസ്ജെൻഡർ വിഭാഗങ്ങൾക്കും സൗജന്യ യാത്ര• ₹600 കോടി
കൃഷിയും ക്ഷീര വികസനവും• റബ്ബറിന്റെ താങ്ങുവില ₹250• ക്ഷീര വികസനത്തിന് ₹102.88 കോടി• പാൽ ഉത്പാദനം 1 കോടി ലിറ്ററാക്കി ഉയർത്തും
മത്സ്യമേഖല• മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾക്ക് പ്രത്യേക ഭവന പദ്ധതി• മണ്ണെണ്ണ സബ്സിഡി ₹75• തീരദേശവാസികൾക്ക് പട്ടയം• മത്സ്യബന്ധന വിലക്ക് ദിവസങ്ങളിൽ വേതനസഹായം
ഭൂപരിഷ്കരണം 2.0• ലാൻഡ് മാനേജ്മെന്റ് പോളിസി• ലാൻഡ് ബാങ്ക്• ലാൻഡ് പൂളിംഗ് ഫ്രെയിംവർക്ക്
അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം• തിരുവനന്തപുരം, കോഴിക്കോട് ലൈറ്റ് മെട്രോ• തെക്കൻ കേരള ഇക്കണോമിക് കോറിഡോർ• ഗ്ലോബൽ ഫർണിച്ചർ ഹബ്• ഗോൾഡ് കോറിഡോർ
വിനോദസഞ്ചാരം• ടൂറിസത്തെ വ്യവസായമായി പ്രഖ്യാപിക്കും• ₹325.36 കോടി• മുസിരിസ് ഹെറിറ്റേജ് പദ്ധതി• തീർഥാടന ടൂറിസം സർക്യൂട്ട്• ബ്രാൻഡ് വയനാട്• AI അധിഷ്ഠിത സ്മാർട്ട് ടൂറിസം
പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജം• ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ• ഗ്രീൻ അമോണിയ• ഫ്ലോട്ടിംഗ് സോളാർ• പമ്പ്ഡ് ഹൈഡ്രോ സ്റ്റോറേജ്
പ്രത്യേക നിക്ഷേപ മേഖലകൾ• സ്പെഷ്യൽ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് സോണുകൾ• വൻകിട നിക്ഷേപങ്ങൾക്ക് സൗകര്യങ്ങൾ
മനുഷ്യ–വന്യജീവി സംഘർഷം• ₹192.20 കോടി• സാങ്കേതികവിദ്യ അധിഷ്ഠിത പരിഹാരങ്ങൾ
സ്ത്രീ സുരക്ഷ• മകൾക്കൊപ്പം പദ്ധതി
സംസ്കാരവും കായികവും• മലബാർ ഫുട്ബോൾ സ്റ്റേഡിയം – ₹50 കോടി• എം.ടി. കൾച്ചറൽ പാർക്ക്• ജെ.സി. ഡാനിയൽ ഫിലിം സിറ്റി• സലിംകുമാർ സ്മാരകം – ₹1 കോടി
ക്ഷേത്ര വികസനം• ശബരിമല, ഗുരുവായൂർ, കൊട്ടിയൂർ എന്നിവയെ തിരുപ്പതി മാതൃകയിൽ വികസിപ്പിക്കും
വിദ്യാഭ്യാസ–ആരോഗ്യ ഡെസ്റ്റിനേഷൻ കേരളം• കേരളത്തെ ദേശീയ, അന്തർദേശീയ ആരോഗ്യ–വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രമാക്കി ഉയർത്തും.
